Gloede, Ferdinand (1813-ca.1890)

Ferdinand Gloede werd in 1813 Hamburg (D) geboren.

Wanneer hij precies naar Frankrijk verhuist, is ons niet bekend, maar rond 1850 heeft hij een kwekerij in Sablons, namelijk in Moret-sur-Loing (F) in de buurt van Fontainebleau.

Hij blijft daar tot in 1866 en deze periode is duidelijk een ‚creatieve‘ periode = hij ontwikkelt er zijn meest bekende aardbeirassen „Duc de Malakoff“ „Napoleon III“ „Ludida Perfecta“ en „Madame Elisa Vilmorin“.

In die periode ontwikkeld hij ook een Trosbes/Aalbes ‘Gloire des Sablon’ (1854)  tot op heden nog altijd beschouwd als de lekkerste ‘roze’ trosbes. Nog altijd verkrijgbaar in de handel en soms verkocht als ‘Champagne Rose’

Ook drie Petunia  rassen behoren tot zijn aanwinsten.

Rond 1866 verhuist hij naar Beauvais (Seine-et-oise) (Fraubourg Saint-Louis, 14) waar een ‚productieve‘ periode aanbreekt : zijn kwekerij wordt zelfs buiten  Frankrijk bekend om zijn aardbeien, frambozen, trosbessen, gladiolen en …aardappels.

Hij ontwikkelt nog aardbeirassen maar zonder ‚glorie‘ = „James Veitch“ „Jeanne Hachette“ Alexandre“ „Ananas perpétuel“ en nog enkele anderen die snel gaan verdwijnen.

In 1871, na de Duits-Franse oorlog, verlaat hij Frankrijk om politieke redenen en vestigd hij zich in zijn geboortestad Eppendorf bij Hamburg (D)

Zijn zoon William Gloede (zie aldaar) neemt de kwekerij over in Rue de l’Hotel-Dieu te Beauvais.

In Eppendorf zal hij een nieuwe kwekerij opstarten en ook enkele aardbeirassen ontwikkelen zoals „ Eppendorf“ „Unser Fritz“ „Syndikus Merck“ „Inspektor Otto“ „Hammonia“ en nog enkele anderen.

Zonder succes, zonder verspreiding

Van dan af zijn we elk spoor kwijt…

Ferdinand Gloede was heel ambitieus, voor zijn kwekerij reisde hij veel naar andere landen : naar Engeland waar hij andere bekende aardbeikenners ging opzoeken : Eerwaarde Heer Radclyff, Dr. H. Knevett en William Nicholson, ; naar Belgie waar hij goed bevriend was met de Brusselse pomoloog en aardbeizaaier Jean de Jonghe, In Frankrijk zocht hij vooral contact op met Elisa de Vilmorin (1826-1868). een fervente aardbei-fanate : in de aardbeienproefvelden van Verrières bij Parijs, voelde ze zich thuis. Daar teelde ze  meerdere botanische aardbeisoorten (Fragaria lucida, Fragaria Asa Gray, Fragaria virginiana,...en al de 'nieuwe' aardbeirassen die op de markt kwamen of die ze van bevriende telers ontving,  observeerde ze met een ongeziene passie.

Van haar kreeg Ferdinand zaad van Fragaria lucida, hij zou die later kruisen met „British Queen“ en uit zaailingen zou hij „Lucida Perfecta“ bekomen.

„Pendant l’été de 1857 , je visitais de nouveau les cultures de Madame Vilmorin, et je vis sur un assez fort pied du Fragaria.lucida, un fruit d’un volume plus considérable que d’habitude. Madame Vilmorin, avec sa bonté habituelle, me permit d’emporter ce fruit, dont je semai immédiatement les graines…ces jeunes plantes se sont bien développées…j’en espère des fruits l’année prochaine…cette année (1858), j’ai fécondé plusieurs fleurs de F.lucida avec le pollen de „Eleanor“ (Myatt)…“ De bekomen planten brachten weinig intéressants op, later zou hij opnieuw proberen , ditmaal met „British Queen“ als kruisingsouder en uit zaalingen zou „Lucida Perfecta“ uit voortspruiten.

Extr. Annales de la société d’Horticulture de France (1858)

Ferdinand  schreef ook een aardbeiboek met een zeer lange titel „Les Bonnes Fraises, manière de les cultiver pour les avoir au maximum de Beauté, suivi d’un calendrier indiquant les traveaux à faire dans une fraisière pendant les douze mois de l’année, conseils basés sur une expérience de vingt ans“ met een uitgave in 1866 en in 1870.

De Brusselse pomoloog J.de Jonghe zou als eerbetoon aan  zijn vriend Ferdinand een aardbei naar hem noemen : ‘Ferdinand Gloede’(1868)

Soms kon hij heftig te keer gaan, vooral in eindeloze discussies over de kwaliteit van deze of die aardbei.

Met sommige medewerkers had hij het regelmatig aan de stok, hij dreigde zelf ooit een medewerker van L’Horticulteur Français ‚zijn oren af te snijden‘ als hij nog werd aangesproken met ‚tuinbouwer’. Hij was “propriétaire, fraisiériste et auteur de livres sur les Fraises”

„C’est toujours en tremblant que nous inscrivons le nom de M. Gloede dans les pages de l’Horticulteur Français; nous craignons toujours de l’indisposer, même en lui adressant des éloges. Depuis qu’il a voulu couper les oreilles à un de nos collaborateurs, qui lui avait appliqué la qualification de horticulteur, nous ne savons réellement plus par quel bout le prendre pour ne pas encourir une nouvelle disgrâce…“

Horticulteur Français-Paris-1868-p.284-

Revue Horticole-meerdere jaargangen.

Naar onze mening behoort Ferdinand Gloede in de top-20 van de beste aardbeizaaiers aller tijden.

Overzicht van aardbeirassen ontwikkeld door Ferdinand GLOEDE :

In  Moret-sur-Loing (Sablons) : de creatieve periode, hij bekomt drie toprassen tussen 1854 en 1861.Bij deze rassen gebruikt hij ‘British Queen’ (Myatt-1841) als bestuiver.

‘Madame Elisa Vilmorin’ (1854)	Zijn eerste aardbei ! genoemd naar Elisa de Vilmorin (1826-1868), waarmee hij goed bevriend was. Van haar kreeg Ferdinand zaad van Fragaria Lucida, hij zou deze aardbei kruisen met „British Queen“ en uit zaailingen zou hij „Lucida Perfecta“ bekomen. Ref. Franz Goeschke-1888-Ferdinand Gloede-1865-Bulletin Arboriculture-1877- Catalogus Giuseppe Sada-1904-
‘Duc de Malakoff’ (1856)	Ref. Franz Goeschke-1888-cliché-Deutsches Obstcabinet-Jena-1856-met chromolitho-Der Fruchtgarten-Wien-1887- met chromolitho-L. de Lambertye-1863- Talrijke catalogi : Vilmorin-Andrieux-1875-1890-Louis Van Houtte-1871-Fr. Burvenich-1880-Louis Gauthier-1902-Galopin-1903-Cayeux-Leclerc-1909-Molin-1891-God. Lebeuf-1879-Millet-1906-Rivoire & fild-1900-clichés-Charles Lemaire-1929-…
‘Napoleon III’ (1859)	Genoemd naar Napoleon III, Keizer van Frankrijk tussen 1852-1870. Revue Horticole-Paris-1861-met chromolitho-Maisons de Campagne-1860-met chromolitho- L. de Lambertye-1863- Bulletin Arboriculture-1876- Tientallen catalogi : Millet-1898-L.Späth-1894- Vilmorin-Andrieux-1875-1890-Louis Gauthier-1902-Galopin-1909-Dupont-1910-Charles Lemaire-1929-Pothier, A.-1940-…
‘Lucida Perfecta’(1861)	Is nog steeds in de handel ! In “Les Fraisiers du Jardin Fruitier du Museum”1868--volume 9 , opgesteld  door Elisa Vilmorin, staat dit ras beschreven en afgebeeld . K.P. Thiele-1955-met beschrijving en kleurplaat; -Der Fruchtgarten-Wien-1887- met chromolitho-J. Vanek-1941-kleurplaat- Catalogus Fr.Sgaravatti-1926-cliché-Gartenflora -1890-Zurn-1900- Catalogus Fr.Ingegnoli-1951-Betten R.-1922- Catalogus Fr.Sgaravatti-1926-cliché- Catalogus Fr.Sgaravatti-1932-Catalogus E.Hesse-1913-…